Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

0
15

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane RenmeiSurlarla çevirili, belirli kurallarla yönetilen bir şehir; kuralları sorgulamadan yaşayan insanlar ve Gri Tüylüler…

Haibane Renmai,herkesin kolaylıkla izleyebileceği türden bir anime olmamakla beraber; başka dünyalara sürüklenmekten keyif alan, benzersiz bir hikayenin felsefeye göz kırpmasını sevenler için kara inci kadar değerli bir yapım.
Durgun bir su kadar sakinleştirici, fazladan en ufak bir hareketin olmadığı, ustalıkla yoğrulmuş, farklı bir anime izlemek isteyenler için, maddeler halinde bu yapımın neden izlenmesi gerektiğini aktarmaya çalışacağım.

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

1- Semboller Denizi

Haibane Renmei’ye başlamadan önce içerisinde taşıdığı sembolleri iyi anlamak, iyi yorumlamak gerekiyor. Aksi takdirde animeye başladığınızda “uçamayan melekler”in hikayesini izleyeceğim diye yorumlamanız olası.

Melekler ve Hristiyanlık
İzleyeceğiniz animedeki Haibanelerin kanatlarıve davranışları (sorgulamamak ve itaat etmek) onların “melek” olarak anılmasına ve animenin de dini bir yapım sanılmasına neden olsa da Haibane Renmei’deki kanatların, davranışların daha felsefik ve sanatsal ifadeleri söz konusu. Haibane Renmei’nin yaratıcısı Yoshitoshi Abe de, yapımın çıktığı ilk yıllarda Haibanelerin herhangi bir Tanrı’ya ibadet etmediklerini ve ilhamının İncil ya da diğer dini kitaplardan herhangi birisi olmadığını açıklamıştır.

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

Kozalar
Karakterler, Haibane dünyasına bir kelebek gibi koza yardımıyla girerler. Koza, yeniden doğuşu(bir yumurta gibi, sadece doğum anlamına gelir) ve dönüşümleri sembolize eder.Bir kelebeğin aksine Haibaneler kanatlarıyla doğmaz, Haibane dünyasına geçtikten kısa bir süre sonra kendileri kanatlarını doğururlar. Sembolik olarak kendilerinin yeni bir parçasını doğururlar.

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

İsimler
Haibaneler, kozalarından çıkmadan önce bir rüya görür. Yeniden doğduklarında isimlerini bilmedikleri için rüyalarına göre yeniden isim alırlar. Dizinin sonlarında, tüm Haibanelerin iki ismi(varsayılan ve gerçek adı) olduğu ortaya çıkmaktadır. Her iki isim de aynı şekilde telaffuz edilse de farklı kanji kullanılarak yazılmaktadır. Bu adlandırma yöntemi bu animeye mahsus değildir; yerli Amerikan kabilelerindeki adlandırma geleneğine fazlasıyla benzer. Haibane’ye verilen ve sadece ona mahsus olan ismin taşıdığı anlamı ve o anlamla bütünleşen kutsal ada dönüşmesini Haibane Renmai’deki “İletişimci” kontrol etmektedir.

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

Hale
Hale olayını Hristiyanlıktan önce öne süren sanattır. Sanatta kullanımı ise, figürün kutsal olduğunu açıkça göstermektir. Bu Haibane Renmei için de geçerlidir, çünkü surlarla çevrili şehirdeki her bir birey onları kutsal görmekte ve onlara yardım için ellerinden geleni esirgememektedir.
Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane RenmeiKanatlar
Haibaneler yeniden doğduğunda ne siyah (bir kişi istisna) ne de beyaz kanatlara sahiptir, geçmiş yaşamın günahlarını simgeleyen “gri” kanatlar doğururlar. Kanatları gri olan bir Haibane, görevlerini yerine getirmez, karanlık düşüncelerin esiri olursa “günah düşkünü” olur ve kanatları siyaha dönüşür.

Gri kanatlar, Haibaneleri şehirdeki diğer insanlardan ayırmanın yanısıra güçlü bir sembolü de işaret eder; özgürlük, ruh ve umut.

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane RenmeiGünah ve Kurtuluş
Günah nedir? Bunun cevabını ahlaktan tutun da dine kadar pek çok kavram ya da annenizden tutun da öğretmeninize varıncaya kadar herkes farklı cevaplar ama “kötü bir şey yapıldığında bu günahtır” tanımında genel bir fikir birliği vardır. Haibanelerin hiçbiri yeni dünyalarına günah işlemiş şekilde geldiklerini bilmiyor, çünkü önceki anılarına sahip değiller.

Onların melek olarak resmedilmesi onları “ölümsüz” yapmamaktadır. Washii (İletişimci) Rakka ile karşılaştığı kuyuda “Kendi günahlarını tanıyan birinin günahı olabilir mi?” sorusunu sorar ve bu soruya karşı Rakka’nın vermiş olduğu “döngü”cevabı burada önem teşkil etmektedir, çünkü günahından arınabilmenin yolu sadece onu kabullenmekten geçmez, o döngüye takılıp kalanlar temizlenmenin yolunu gözden kaçıranlardır.

Bu durumda şöyle bir yorum gayet mantıksaldır; Haibaneler potansiyel olarak “kötü” doğmuşlardır ve günahlarının kefareti olarak Haibane’de var olmakta, oradaki kurallara kusursuz şekilde uymaktadırlar. Tek çıkış yolu da günahlarını anlamaktan değil, affedilmekten geçmektedir. Dünyadaki yerini bulan ve Günah Çemberi’nde kendi çözümünü bulan Haibane yoluna devam edebilir yani kanatlarını bir sonraki hayatına doğru “Uçuş Günü”nde açabilir. Bu, Uçuş Günü’nde parlak ve beyaz bir ışıkla ifade edilmektedir. Beyaz;kurtuluştur.

“Kanatları var ama neden uçamıyorlar” diye düşünenler için söyleyeyim, ancak günahlarından arınmış olan uçabilir.

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

2- Esin Kaynağı

Benzersiz konuları olan anime yapımları tercih edenlerden biriyseniz Abe Yoshitoshi adını daha önce birkaç kez duyduğunuza eminim. Abe, Haibane Renmei’ninorijiinal yaratıcısı (uyarlanan eser Old Home no Haibane-tachi isimli doujinshi –kendi başına yayınlamış– bir eserdir) olmasının dışında animedeki karakterleri tasarlamıştır, senaryoyu da yazmıştır. Abe’yi Haibane Renmei’den tanımayanlar Serial Experiments Lain: The Nightmare of Fabricationisimli tek seferlik yayınından ya da Madhouse yapımı Texhnolyzeisimli TV animesinden (orijinal karakter tasarımcısı) tanıyabilirler.

Abe’nin Haibane Renmei’deki eskin kaynağı biraz önce de belirttiğim gibi herhangi bir din kitabı değil, Haruki Murakami tarafından yazılmış bir kitaptır. Bu kitabın adı da Haşlanmış Harikalar Diyarı ve Dünyanın Sonu’dur. Orijinal kitabın baskısı 1985’te yapılmıştır ve Abe, koyu bir Murakami hayranıdır. Hal böyle olunca Haibane Renmei’deki pek çok öğenin bu kitaptan taşındığını okuyan herkes kolaylıkla anlayabilir. Haruki Murakami’nin Haşlanmış Harikalar Diyarı ve Dünya’nın Sonu kitabında Haşlanmış Harikalar Diyarı  bir bölüm, Dünyanın Sonu diğer bölüm olacak şekilde anlatılır ve kitapta herhangi şekilde isimler geçmez, sadece sıfatlar ve zamirler (pembeli kız, kütüphaneci kız, albay vs) vardır. Dünyanın Sonu bölümünde tasvir edilen geçilemeyen surlar, kişilerin bilinçsiz bir şekilde surlarla çevrili şehirde yaşamaya başlamaları, verilen görevler, kütüphane, kuşlar, kuyu, orman tasvirleri bu yapıma hayat vermiştir ve hikayenin eşsizliğini olgunlaştırmıştır.

Bu tarz edebiyat serilerinden esinlenerek yaratılan “orijinal” eserlere rastlamak çok nadir bir durum olduğundan bu anime mühimdir. Ayrıca animeyi bitirdikten sonra Murakami’nin bu kitabını okumanızı da tavsiye ederim.

Bu arada eklemeden geçemeyeceğim; animenin ilk iki bölümünü izlerken 1Q84 isimli üçleme kitabında Murakami, koza konusunda Abe’nin eserinden esinlenmiş midir diye düşünmeden edemedim.

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

3- Animenin Sahip Olduğu Dünyanın Tasvirinde Başvurulan Sanat

Anime, sahip olduğu hikayenin gizemini dinginlikle anlatan nadir yapımlardan biri.Hikayenin oturtulduğu dünyanın tasviri her ne kadar Murakami’nin kitabından doğmuş olsa da; Abe, o dünyanın üzerine çok güzel öğeler serpiştirirek sanatsal bir dilinin oluşmasını da sağlamış. Birkaç örnek vermem gerekirse:

– Surlarla çevrili şehrin dış dünya ile tek iletişimi belirli zamanlarda ticaret yapmak için Toga’nın şehre geldiği anlardır ve Toga’yla konuşabilecek tek kişi de İletişimci’dir. Aralarındaki konuşma, kelimelerin ötesinde el işaretlerine dayanır ve bu konuşma dilini onlardan başka kimse bilmemektedir. Gerek Toga’nın gerek Geçit Muhafızı’nın incelikle düşünülen kıyafet ve aksesuar tasarımları animenin ruhuna uygun olarak huzurlu ve gizemlidir.

– Surlarla çevrili şehrin ne olduğu çok dikkatli bir izleyici olmadığınız sürece gizem olarak kalır. Animenin baş kahramanın “uyandığı dünyadaki varlığını da sorgulamaya başladığı anlar” ipucu yakalayıp teori geliştirebileceğiniz anlar. Lakin yine de son ana kadar insanın içinde hep çelişkili bir acaba kalmıyor değil. Bu çelişkileri de karakterlerin psikolojileri üzerinden anlatıyor oluşu hikayenin insan ruhuna ne kadar iyi dokunduğunu gösteriyor. Kahramanlarımızın bulunduğu gizemli dünya araftan başka ne olabilir ki? Burada bir not düşeyim: Murakami’nin kitabındaki Haşlanmış Harikalar Diyarı ile Dünyanın Sonu gibi iki farklı evrenin olmasının nedeni kahramanın bilinciyken bu yapımda vicdanı ve günahıdır.

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

– Animenin baş kahramanlarından Rakka bir süre sonra şehirde kendisine en uygun işi bulur ve bu iş, duvarların içindedir. Surların içini o şekilde kurguladığı için Abe’nin parlak aklını öpmek gerekiyor. Duvarların esas hikayesi tam da o esnada ortaya çıkıyor; çizimler, seslendirme (özellikle Kuu’nun sesinin duyulduğu an) o esnada oradaymış gibi hissetmenize neden olacak derecede iyi.

– Animenin bir diğer başkahramanı ve Old Home’un güzel sakini Reiki’nin rüyasının gerçekleştiği bölüm animenin en heyecanlı ve en sanat kokan bölümüydü. Rüyalarını çizmeye çalışan Reiki’nin kendisini rüyasının içinde bulması ve Rakka’nın önce bir şey yapmaması, Reiki’nin de Rakka’yı bulduğu andan beri onun tarafından kurtarılmayı beklediğinin ortaya çıkması o kadar şiirsel anlatılmış ki… Bencillik ve arkadaşlığın birbirine ne kadar yakın olduğu ama uzak kalmasının aslında en doğrusu olduğuanları sunuş şekli, sahnelerin daha güçlü görünmesine neden olmuş.

Animenin sanatını güçlü kılan kesinlikle her şeyin kabak gibi ortada olmaması, animede gizemler biraz beyin jimnastiği yapacağınız şekilde ucu açık bırakılmış. Anime bittiğinde “Haibane nedir?” sorusunun cevabını bile tam anlamıyla veremediğinizi düşünebilirsiniz. Bu nedenle Haibane Renmei özellikle gizem ve dram animelerini sevenlerin baş ucu animesi olacak türden bir yapım.
Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei
4- Bana Bir Masal Anlat; İçinde Melekler Olsun Dercesine Bestelenen Müzikler

Öncelikle şunu açık bir şekilde söyleyeyim: Kow Otani sen ne yaptın abicim! Animenin açılış müziği olsun, kapanış müziği olsun, soundtrackleri olsun tek kelime ile masalsı! Tam en favorim bu diyorsun, karşına hop bir başka güzel müzik çıkıyor. Fakat yine de benim en favori Haibane müziğim “Ethereal Remains” oldu, onu da sanırım “Toga” (onu az bir farkla da Breath Of A Germ) takip ediyor. Her biri eşsiz bu müzikleri bestelediği için Otani’yi cidden ayakta alkışlıyorum.

Açılış Müziği:Free Bird
Besteleyen: Kow Otani

Kapanış Müziği:Blue Flow
Besteleyen: Kow Otani,SeslendirenHeart of Air

OST: Ethereal Remains

OST: Toga

 

Günah Düşkünlerinin Hikayesi: Haibane Renmei

Haibane Renmei ile ilgili söyleyebileceğim iki olumsuz şey var. İlki; animasyon kalitesinin zayıf kalması. Zamanının yapımlarıyla kıyaslandığında bile ahım şahım bir animasyonu yok ama esasında animenin de öyle bir animasyona ihtiyacı yok. İkinci olumsuzluk da yüksek kaliteli versiyonda izlemenin zor olacağı bir anime olması. Lakin tüm bunlar eşsiz bir yapımın izlenmesini engelleyecek derecede büyük sorunlar değil. Günün sonunda ufkunuzu açan, farklı düşünmenize katkıda bulunacak bir anime izlemiş olacaksınız.

Haibane Renmai

Kategori:Hayattan kesintiler, gizem, psikolojik, dram, fantezi
Yapım Yılı: 2002
Bölüm Sayısı:13
Stüdyo:
Radix
Puanlar:
MAL 8.04, IMDB 8.2
Konu:Gökyüzünden düşen bir kız, onu takip eden bir karga? Rüya mı yoksa?

Reki, Old Home’daki odalardan birinde büyük bir koza bulur, çok heyecanlanır. Çünkü uzunca bir zaman sonra ilk kez bir Haibane doğacaktır ve bu Haibane de onun bulduğu ilk Haibane’dir. Kozanın içindeki kız da o esnada dışarıda olanı biteni dinlemektedir. Kozadan çıkıp da kendine geldiğinde bir yatakta yattığını görür ve herşeyin bir rüya olduğunu düşünür. Odaya o sırada kanatlı ve kafasında hale bulunan insanlar girene kadar…

Kozayı bulan Reki, kıza rüyasından dolayı “Rakka” adını verir. Hikari de, bir hale çıkartıp onun başına yerleştirir. Daha sonra sırtından acılı bir şekilde kanatlar çıkar. Artık o da bir Haibane’dir. Tanıştığı bu yeni insanlara ayak uydurmaya ve çevresini anlamaya çalışır.

Sahi, Haibane nedir?

Fragman:
https://www.youtube.com/watch?v=iCcDhnNjkqA

CEVAP VER

Yorumunuzu giriniz
Adınızı buraya giriniz