Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

0
18

Uzakdoğu kültürünün büyük bir parçasını animelerden öğrendiğini söyleyen Batılı kişisi kuvvetle muhtemel yanılmıyordur; Japon’lardan tutun da Çinli’lere, Tayvan’lara varıncaya kadar pek çok Uzakdoğu ulusu yapmış olduğu animelere geçmişin, şimdinin ve geleceğin kültürünü yansıtmaya çalışır. Kategorisi, konusu bambaşka olsa da pek çok animenin ortak noktası da işte bu kültürel unsurlardır. Şimdi onlara kısa bir yolculuğa hazır mısınız? İşte animelerde klişe haline gelmiş kültürel unsurlar!

Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

Animelerde Klişe |Aşerdiren Yemekler

Neredeyse her animenin olmazsa olmazıdır mide guruldatan, ağız şapırdatan güzellikteki yemekler… Ramenler, evde görseniz yüz vermeyeceğiniz yumurtalı pilavlar, pirinçli omletler, onigiriler, sashimiler, sobalar, udonlar… Çorba hariç kalan her şeyi hashi (çubuklar) ile yiyen Japonlar, yemeğe başlarken “itadakimasu” bitirirken de “gochisousama” derler. Çünkü Japonya’nın kültüründe emek verilen her şeye saygı esastır.


Şabu şabu adı verilen kendin pişir kendin ye mekanlarına, leziz sokak lezzetlerine ya da sado adı verilen çay seronomilerine hemen animede rastlamak son derece mümkün.

Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

Gayriresmi Mekanlar: İzakaya

Japonların hayatının büyük çoğunluğu resmiyetle geçer. Kurallara sıkı sıkıya bağlı bu toplumun arada nefes almak, sorumluluklardan kaçmak için oluşturduğu “izakaya” adında alanlar vardır. İşten eve geçerken arkadaşlarla sohbet edilen, alkolün dibine vurulan bizlerdeki pub’ın Japon’lardaki karşılığı izakaya, kategorisinde “hayattan kesintiler” bulunduran hemen her animede karşımıza çıkar. Sarhoş olan astın ya da üstün eve götürüldüğü sahneler de hemen ardından gelir.

Hazır izakaya demişken pirinç rakısı olan sakenin olmadığı bir anime bulmak neredeyse güç.  

Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

Hikikomoriler, Otakular, Loliler, Hostlar ve Diğerleri

Okul-iş-evlilik dayatmasından bezen bir kitle olan Hikikomori’ler varlarını yoklarını bir kenara itip hayattan ellerini ayaklarını çekerler. Zaten kelimenin Japonca karşılığı da tam olarak bu: elini ayağını çekmek. Günümüzde psikolojik bir rahatsızlık olarak tanımlanan hikikomoride, gençler temel ihtiyaçları dışında vaktinin tamamını bilgisayar başında geçirir. Bu, bizlerin yeni yeni tanıştığı bir psikolojik vaka olsa da 90’lı yıllardan beri Japonya’nın gündeminde. Son dönem animelerine bakacak olursanız içinde muhakkak bir hikikomori o da olmazsa otaku bulacaksınız ya da bunları o bulundukları duruma sokan ya da o durumdan çıkarmak isteyen bir loli de bonus olarak eklenecektir. Hostların olduğu animeler eskiye oranla azalsa da “komedi” alt kategorisindeki animelerde yine birbirinden yahşi hostların ağına düşmek mümkün.  

Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

Japonlar Kotatsunun Altında Mandalina Kemiren Canlılar mıdır?

İzlediğiniz anime uzayda geçmiyorsa ve dönem olarak sonbahar ya da kış zamanlarında geçiyorsa tatami bir odanın merkezine konulmuş kotatsunun çevresine dizilmiş mandalina kemiren karakterleri görme ihtimaliniz yüzde yüz elli.

Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

Dünyayı Kurtarırsa Liseliler Kurtarır

Shounen kategorisinde yer almasa da bir animede liseli yoksa o animeyi anime olarak algılamak zordur; o liseli ya dünyayı yakacaktır ya dünyayı kurtaracaktır. Ana karakter olmasa bile hayati derecede önem taşıyan bir rolle karşımıza çıkan liselilerin anime dünyasını bu kadar domine etmesinin nedeni ne olabilir sizce? “Hedef kitle onlar yaaa” derseniz fazla düşünmeden cevap vermiş olabileceğinizi belirtmem gerekiyor. “Yeni nesli motive etmek” cevabı size de uzak gelmedi bir an değil mi? Japon’lar İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra hızla batılılaşmaya ve bireyselleşmeye başlasalar da içine kapanık varoluşları toplumsal baskının ve toplumsal motivasyonun günümüzde de eş zamanlı yürümesine sebebiyet vermiştir. Toplumsal baskı yüzünden intihar eden ya da toplumsal motivasyonla içindeki cevheri ortaya çıkaran insan sayısı azımsanmayacak kadar çoktur. Anı, hayatı, dünyayı, uzayı kurtaranların liseli olarak tasvir edilmesi Japon çocuklarının sorumlulukları nasıl göğüsleyebileceklerini kolayca benimseyebilmeleri açısından en doğru profilleme değil mi?
Bu liselilerin bir de seksi kız versiyonu olan kogallar var ki onlar da her ecchi’nin olmazsa olmazıdır.
Hazır lise demişken Japonların okul kültürü de sanırım tüm dünyaya örnek olmalı: Okulu öğrenciler temizliyor, bentolarını hazırlıyor, eğer yemekler okulda pişiyorsa servisini kendileri yapıyor, kulüpleri var ve spor da olmazsa olmazlar arasında. Bunların hepsini her okul ya da hayattan kesintiler animesinde en az iki milyar kez görmüşsünüzdür. Ha bir de hiç dikkat ettiniz mi; ana karakter her daim cam kenarında oturur.

Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

Tapınaklar, Onsenler, Havai fişekler, Kiraz Ağaçları, Festivaller ve Kimono

Özel günlerde -ki o özel gün genelde yeni yıldır- Japon’ların tapınaklarda dua ettiğini, fesivallerde birbirinden şahane havai fişekler patlattıklarını, bu özel günlerde muhakkak kimono giydiklerini ve temizlenmek için onsenlerden çıkmadıklarını izlediğiniz herhangi bir animede kaç kez gördünüz ya da ana karakterin rüzgarda uçuşan saçlarına kiraz ağacı çiçeğinin eşlik edişini…

Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

Otomatlar, Robotlar

Sıcacık kahvenin, çeşit çeşit soğuk içeceğin hemen sokak başındaki otomatta bulunması animeler sayesinde artık yadırgamadığımız bir durum ya da robotların hayatın akışında normal bir insan gibi yer alması da öyle. Batının aksine robotlara etiği de öğreten Japon’lar onlardan korkmak yerine onlarla bütünleşik bir hayat sürebiliyorlar.

Animelerde Klişe Haline Gelmiş Kültürel Unsurlar

Eğilmeden Özür Dileyemeyenler

Özrün ne kadar büyük olduğuna göre eğilme derecesinin arttığı özür dileme merasimi tüm animelerde var olan sahnelerin başında gelir. Bu kadar saygılı ve naif bir toplumda tam zıttın var olması da (çeteler, tsundereler vs…) son derece normaldir. Ha bu arada Japon’ların 20 çeşit özür dileme metotları olduğunu biliyor muydunuz?

CEVAP VER

Yorumunuzu giriniz
Adınızı buraya giriniz