Kişilerarası İlişkilerden Korku: Taijin Kyofusho Sendromu

 

Taijin Kyofusho Sendromu(kısaca TKS) Kore ve Japon kültürüne özgü bir sendromdur. Türkçeye “kişilerarası ilişkilerden korku” şeklinde çevrilebilir. Taijin kyofushoya sahip olanlar bedensel hareketlerinden veya görünüşlerinden dolayı başkalarını hoşnutsuz etmekten aşırı derecede korku/utanç duyarlar. Bu bedensel işlevler ve görünüşler, yüzlerini, kokularını, hareketlerini ve hatta dış görünüşlerini içerir. Varlıklarıyla başkalarını utandırmak istemezler. Bu kültür bazlı sendrom, korku ve endişeye dayalı bir sosyal fobidir.

Semptom belirtileri arasında sosyal gezi/aktivitelerden kaçınma, hızlı kalp atışı, nefes darlığı, panik atak, titreme, insanlar arasında olduğunda panik ve korku halinde olma sıralanabilir. Bu bozukluğun kaynağı duygusal travma veya psikolojik savunma mekanizmaları sayılabilir. Kadınlara oranla erkeklerde daha fazla görülen bir durumdur. Bir bireyin yaşamındaki yaygınlık süresi yaklaşık  %3-13’tür.

Alt Kategorileri

Taijin kyofusho yaygın olarak kişinin sosyal etkileşimden kaçınma ve korku duymasını tanımlayan shinkeishitsu(ansiyete bozukluğu)nun bir alt türü olarak sosyal kaygının(sosyal fobi) bir formudur.

Bir kaynağa göre TKS iki alt kategoriye sahiptir: nevrotik ve saldırgan. İlk alt tip klasik ve saldırgan olmak üzere iki alt kategoriye ayrılıyor. Klasik tip, aksiyeteye yönelik fiziksel belirtileri yüzünden olumsuz eleştirilmekten korkuyor ve bundan dolayı utanç duyuyor. Eleştirilmesine/yargılanmasına neden olan fiziksel belirtiler terleme ve titremedir diyebiliriz. İkinci tip, insanların kendi hakkındaki kötü düşüncelerle ilgilidir. Korkularından bazıları; vücut kokusu, gaz, aşırı/yetersiz göz teması, kızarma vb.

Resmi Japon teşhis sisteminde TKS aşağıdaki alt kategorilere ayrılmıştır:

  • Sekimen-kyofu: Kızarma korkusu(ereuthophobia)
  • Shubo-kyofu: Dismorfik bozukluğuna benzer şekilde deforme olmuş bir vücudun fobisi
  • Jikoshisen-kyofu: Göz kontağı kurma korkusu
  • Jikoshu-kyofu: Kötü vücut kokusu korkusu

Japon psikolojisi aynı zamanda şiddete dayalı ek TKS türlerini de tanımlamıştır:

  • Kısa Süreli: Bu TKS türü kısa süreli ve geçicidir. Genellikle gençlerde görülür. Herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir.
  • Kurgusal: TKS’nin en yaygın türüdür. Sosyal fobiyle benzerlik göstermektedir. Kroniktir. Genelde 30 yaşından önce başlar. Ciddiyet derecesi orta ila şiddetli arasında değişir.
  • Şizofrenik Fobik: Bu daha karmaşık bir hastalıktır. Bu gibi durumlarda taijin kyofusho bir fobiden çok şizofrenik semptomlar belirtisidir.

Tedavisi

Hastalığın tedavisi Batı tıbbında pek mümkün değil. Bu nedenle hastalığı iyileştirmek için Shoma Morita tarafından Morita terapisi adı verilen bir tedavi geliştirilmiştir. Terapi 1910 yıllarında taijin kyofusho ve shinkeishitsu(anksiyete bozukluğu) için geliştirilmiş bir tedavi yöntemi olarak ortaya çıkmıştır. Orjjinal tedavi; hasta izolasyonu, zorunlu yatak istirahatı, günlük yazımı, manuel iş gücü ve kendini kabul ve olumlu çaba önemi üzerine dersler içermektedir.1930’larda tedavi hasta ve grup tedavilerini içerecek şekilde değiştirildi. Değiştirilmiş tedavi Neo-Morita adını aldı. Bununla birlikte tedavi için ilaç kullanımı da kabul edildi.  Diğer tedaviler yavaş yavaş bir kişinin korkularına maruz kalmasını ve korku ve kaygıları gidermek için gevşeme becerilerini öğrenmeyi içeren sistematik duyarsızlaştırmayı içerir. Bir serotonin-norepinefrin geri alım inhibitörü (SNRI) olan Milnasipran, günümüzde taijin kyofusho’nun tedavisinde kullanılmaktadır ve ilgili sosyal anksiyete bozukluğu için etkili olduğu gösterilmiştir. Bu bozukluğun tedavisinde birincil yönü, hastaların dikkatlerini vücudun kısımlarına ve sansasyonlarına odaklamaya başlamalarıdır.

*Bu yazı Japon Sineması E-dergisinin 14.sayısında yayınlanmıştır. Dergiyi okumak için tıklayınız.



Yıldızlı gecelerin peşinde bir Van Gogh aşığı...


Translate »