Japonya’nın Çalışan Yüzü

japanworklife1

Japonlar ya da Japonya dendiğinde insanların aklına gelen ilk şeylerden biri Japonların iş disiplinidir. İnsanların kafasında böyle bir konumlandırmaya sahip olan bu toplum gerçekten de iş konusunda oldukça sıkı bir sisteme sahiptir. Japonların dünyanın ikinci büyük gelişmiş ekonomisine sahip olmalarının sebebi ise yine işlerine olan bu bağlılık ve disiplinde yatmaktadır. Özelikle ikinci Dünya Savaşı’ndan sonra çalışma hayatında düzenlemelere giden Japonya, hızlı bir kalkınma sürecine girmiş ve 1960’lı yıllardan sonra artık Avrupa ve Amerika karşısında en büyük bir rakip haline gelmiştir.

Japonya dünyanın üçüncü büyük otomobil üreticisi ve dünyanın en büyük elektronik eşya üreticisi olup genellikle küresel patent başvurularında çeşitli alanlardaki liderliği ile dünyanın en yenilikçi ülkeler arasında yer almaktadır.  Japonya’da imalat sanayi öncelikli olarak optik cihazlar, hibrit araçlar ve robotik gibi yüksek teknoloji ve hassas ürünlere dayanmaktadır.  Görüldüğü üzere Japonya dünyanın ekonomi ve teknoloji devlerinden biridir. İkinci Dünya Savaşından yenik çıkıp kısa sürede bu denli bir ekonomiye ve güce erişmek tahmin edileceği üzere çokta kolay olmamıştır. Ama söz konusu Japonlar olduğunda bu durum çokta tuhaf karşılanmıyor.

Peki, bu kadar güçlü bir ekonomiye sahip dünyanın en gelişmiş ülkesinde çalışma hayatı nasıl? İnsanlar nasıl şartlar altında çalışıyor?  Popüler olan ve en çok para kazandıran meslekler neler? Dahası yabancılar için çalışma olanakları ne?

Japonya’da çalışma saatleri diğer dünya ülkeleri ile karşılaştırıldığında çok fazladır. Uluslararası Çalışma Örgütünün raporlarına göre Japonya’da ortalama çalışma saati +50’dir. Öte yandan Japonların yaptığı fazla mesailer bu raporlara dâhil edilmemiştir. Şirket çıkarlarını daima kendi programlarının önüne koyan Japonlar adeta ölesiye çalışmaktadır. Hatta 1970’li yıllardan beri kullanıla gelen Karoshi kelimesi fazla çalışma sonucu gelen ani ölümler için söylenen ve artık günlük jargona yerleşmiş bir terimdir. Her ne kadar çalışma şartlarını hafifletmek ve bu ölümlerin önüne geçmek için çalışmalar yürütülse de günümüz Japon çalışma hayatı da benzer bir karakteristiğe sahiptir. Bu kadar uzun mesailerin geçirildiği iş dünyasına yakından bakacak olursak ilk karşımıza çıkan şey adeta sivil hayatın içinde askeri disiplini barındıran ast üst ilişkisidir. Kültürel olarak bakıldığında Japonya ataerkil ve güç mesafesi fazla olan bir ülkedir. Bu noktayı açacak olursak, insanların duygularından daha çok düşünceleri ile hareket ettiği Türk kültürünün tersine önce insanın değil önce işin geldiği ve patron- çalışan arasında ki mesafenin fazla olduğu bir ülkedir. Bunun yanında başarısızlığın kabul edilmediği ve utanç kaynağı olduğu bir toplumdur.  Bu durum öyle önemlidir ki başarısız olan bir Japon onurunu korumak için kendini öldürmekten çekinmez, keza Harakiri’nin doğduğu yerdir Japonya.

The Pueblo Ballroom is the nearly 10,000 square foot junior ballroom of Buffalo Thunder's conference center.  Perfect for galas, social events or side by side convention meals, the Pueblo Ballroom features incredible Native-themed décor and 21' ceilings.

The Pueblo Ballroom is the nearly 10,000 square foot junior ballroom of Buffalo Thunder’s conference center. Perfect for galas, social events or side by side convention meals, the Pueblo Ballroom features incredible Native-themed décor and 21′ ceilings.

Japonya’da popüler olan ve en çok para kazandıran meslekler kısmına geldiğimizde bizim ülkemizin tersine adına pek aşina olmadığımız daha uzmanlık isteyen işler karşımıza çıkmatadır. Bu mesleklerin bazılarını ve maaşları sıralayacak olursak;

Risk Analisti: Adından da anlaşılacağı üzere bu mesleği icra edenlerin öncelikli sorumluluğu şirketlerin yatırımlarında karşılarına çıkan finansal risklerin belirlemedir. Bir Risk Analisti’nin Japonya’da ki bir yıllık toplam maaşı ise 16,000,000 JPY (£87,500)’dir.

Genel Müdür: Şirketlerin belli departmanlarının tüm sorumluluğunu üstlenen bu yöneticilerin ilk öncelikleri şirketin belirlediği hedeflere ulaşmasını sağlamak. Japon kültürü göz önüne alındığında başarısız olma lüksüne sahip olmadıkları ve ağır bir yük altında oldukları aşikâr. Bir Genel Müdürün bir yıllık toplam maaşı ise 13.750.000 JPY(£75,165)dir.

İş Analisti: Şirketlerin iş geliştirme bölümünde sorumlu olan bu kişilerin yıllık topla geliri ise 12.000.000 JPY(£65.600)’dir.

Proje Yöneticisi: Yeni bir ürünün pazara sürülmesi, yeni bir uygulamanın geliştirilmesi gibi işlerin yöneticiliğini yapan Proje Yöneticilerin yıllık toplam maaşı ise 11.250.000 JPY(£61,500)dir.

Güvenlik Analisti: Şirketlerin güvenlik ölçümlerini ve data yönetimlerini üstlenen bu analistler yıllık toplam maaşı 11.000.000 JPY(£60,150)’dir.

Bir yabancı olarak Japonya’da çalışmak ise, üzücü bir şekilde, kolay değildir. Öncelikle Japonlar herhangi bir pozisyon için kendi vatandaşlarına öncelik verirler. Bunun sebebi de tabii ki yine çok kapsamlı Japon kültürüne ve dil problemine dayanmaktadır. Çünkü bu kadar geniş bir çalışma kültürüne ve disiplinine sahip olan Japonlar yeni birini sıfırdan yetiştirmek yerine zaten bunun içine doğan birini tercih edeceklerdir. Üstelik daha önce değindiğim çalışma koşulları göz önüne alındığında zaten yabancı birinin, özelikle bizim gibi Akdeniz kültürü içine doğmuş birinin, böyle çalışma koşullarını kaldırması pek mümkün değildir. Üstelik hem kadın hem de yabancı iseniz karşınızda ikinci bir problem çıkacaktır. Japonya’da kadınların iş hayatına dahil olmaması. Daha öncede belirtiğim gibi Ataerkil bir toplum olan Japonlar kadınları pek iş hayatında görmek istemiyorlar. Üstelik aradığınız pozisyon yöneticilikse ikinci bir hayal kırıklığına hazır olun. Öğretmenlik, hemşirelik gibi feminen mesleklerde kadınlar hoş görülse de bir kadının yönetici olması Japonya’da hoş karşılanan bir durum değil.

Japon iş hayatının genel çerçevesi aşağı yukarı bu şekilde. Ve son olarak söyleyebileceğim bir şey varsa Japonya’nın bu kadar güçlü bir ekonomiye sahip olmasının en önemli sebebi yine bu kadar köklü bir kültüre sahip olmasıdır. Yani Japonya geçmişsisinden ve kültüründen aldığı bu gücü geleceğini şekillendirmek için kullanan ve bunun için gecesini gündüzüne katan bir ülke. Özetle bir Japonya olmak o kadar kolay değil !

*Bu yazı Japon Sineması E-Dergisinin 10.sayısında yayınlanmıştır. Dergiyi okumak için tıklayınız.




Translate »