Japon Sinemasında İz Bırakan Oyuncular

tsumasaburo-bando

13 Aralık 1903 yılında Tokyo’da dünyaya gelen Tsumasaburo Bando (gerçek adıyla Denkichi Tamura) Japon sinemasının sessiz döneminde Tojin ve Makino Film stüdyolarının yapmış olduğu jidaigeki filmlerinde savaşçı rolleriyle zihinlerde yer etmiştir. Annesinin ölümünden ve babasının iflas etmesinin ardından okuldan ayrılarak ünlü kabuki sanatçısı Kataoka Nizeamon’un öğrencisi olmuştur. Kokatsu ile birleşen tiyatroların bünyesinde oyunlara çıktıktan sonra 1923 yılında Makino Film Stüdyosunun oyuncu kadrosuna katılmıştır. Burada senarist arkadaşı Rokuhei Susukita’nın yazmış olduğu jidaigeki filmlerinde rol almıştır. İlk filmi sessiz dönemde çekilen 1923 yapımı Kosuzume Toge’dir. Rol aldığı filmlerdeki performansıyla adından söz ettiren Bando, daha sonra kendi film yapım şirketi olan Bantsuma’yı açmıştır ve birçok jidaigeki filmine imza atmıştır. 7 Temmuz 1953’te vefat eden Bando, Japon sinemasında jidaigeki türünün usta isimi olarak zihinlere kazınmıştır.

junko-fuji

1 Aralık 1945’te Wakayama’da dünyaya gelen Junko Fuji (gerçek adıyla Sumiko Fuji) Toei stüdyosunun yapımcısının kızı olarak yer aldığı yakuza filmlerindeki rolleriyle Japon sinemasında hafızalara kazınmıştır. Özellikle 1960 ve 70’ler arasında rol aldığı yakuza filmlerinin en önemli oyuncularından olan Junko Fuji, sinemaya 1964 yapımı Bakumatsu zankoku monogatari filmiyle adım atmıştır. Yakuza filmlerine ilginin düşmesinin ardından uzun yıllar oyunculuktan uzak kalan Fuji, 1990 ve 2000 yıllarında televizyon dramalarında rol almıştır. Günümüzde halen daha yaşayan oyuncu 2007’de Japon hükümeti tarafından Mor Kurdele Madalyası ve 2016’da Order of the Rising Sun, Altın Işınları Nişanının dördüncü sınıfına layık görülmüştür.

hideko-takamine

27 Mart 1924’te Hokkaido’da dünyaya gelen Hideko Takamine, Shochiku’nun 1924 yapımı Haha filmindeki çocuk olarak oynadığı oyunculuk sinemaya ses getirerek giriş yapmıştır. 1937 yılında Toho’ya geçiş yaparak oyunculuğa devam eden Takamine, Kajiro Yamamoto’nun  Tsuzurikata kyōshitsu filmindeki rolüyle Japon sinemasında adından iyice söz ettirir. Savaş dönemi öncesinde oynadığı birçok film işgal kuvvetleri tarafından yok edilen Takamine’nin Mikio Naruse’nin yoksullukla mücadele eden güçlü, iradeli kadın karakterleriyle akıllarda kalmıştır. Rol aldığı 1931 yapımı Tokyo Chorus, 1951 yapımı Carmen Comes Home ve 1960 yapımı When a Woman Ascends the Stairs filmleriyle öne çıkmaktadır. 28 Aralık 2010’da akciğer kanserinden vefat eden oyuncu, 1996’da Japon Akademi Ödüllerinde ‘’Yaşam Boyu Başarı Ödülüne’’ 1962 Happiness of Us Alone, 1958 Times of Joy and Sorrow, 1956 Floating Clouds ve 1955 Twenty-Four Eyes filmleri ile Mainichi Film Ödüllerinde ‘’En İyi Kadın Oyuncu Ödülüne’’ layık görülmüştür.

chishu-ryu

13 Mayıs 1904’da Tamamizu’nun bir köyünde dünyaya gelen Chishu Ryu, Japon sinemasında 65 yıllık oyunculuk kariyerine 160 film ve 70 televizyon programı sığdırmayı başarmıştır. Budist bir tapınakta rahiplik yapan bir babanın oğlu olarak başladığı hayatına, köyündeki ilkokuldan mezun olarak Toyo Üniversitesi’nde Hint felsefesi üzerine okuyarak devam etmiştir. Rahip olmasını bekleyen ailesini yanıltarak üniversiteyi bırakarak 1925 yılında Shochiku stüdyosunun Kamata şirketinde oyunculuk yapmaya başlamıştır. On yıl boyunca küçük çaplı rollerde figüranlık yapan Ryu, Yasujiro Ozu’nun bir kolej komedisi olan 1928 yapımı Dreams of Youth filmiyle adından söz ettirmeye başlamış ve yine Ozu’nun 1936 yapımı College is a Nice Place’deki performansı yerini sağlamlaştırarak aranılan oyunculardan olmayı başarmıştır. Rol aldığı filmlerde doğduğu yerin kırsal Kumamoto aksanını koruyan Ryu, Japon sinemasından kültürel özünü yansıtan önemli karakterlerdeki performansı ise akıllara kazınmıştır. Özellikle Yasujiro Ozu’nun Noriko Üçlemesindeki (Banshun 1949, Bakushu 1951, Tokyo Monogatari 1953) Shukichi rolleriyle Japon sinemasının unutulmaz oyuncularından olmayı başarmıştır. 16 Mart 1996’da vefat eden Ryu, 88 yıllık yaşamına 1949, 1952, 1971 ve 1991 yıllarında Mainichi Film Ödüllerinde ‘’En İyi Erkek Oyuncu Ödülü’’, Japon hükümetinin Mor Madalya Ödülü 1967 ve 1975’te Order of the Rising Sun, Altın Işınları Nişanının dördüncü sınıfına layık görülmüştür.

shintaro-katsu

29 Kasım 1931’de Tokyo’da dünyaya gelen Shintaro Katsu (gerçek adıyla Toshio Okumura) Japon sinemasının özellikle sessiz dönemine damga vurmuş çok yönlü oyuncudur. Oyunculuğun yanında yazarlık, şarkıcılık, yapımcılık ve yönetmenlikte yapan Katsu, samisen ve nagauta’da (kabuki oyununda söylenen geleneksel uzun ezgili şarkı) yeteneğiyle film yapımcılarının dikkatlerini üzerine çekmiştir. 1955 yılında A Girl Isn’t Allowed to Love filmiyle sinemaya adım atan Katsu, 1960 yılında Akumyo, 1965’de The Hoodlum Soldier (Heitai Yakuza) ve 1960’larda yapılan Zatoichi film serilerinde rol alarak adını duyurmuştur. 19 filmin yapımcılığını, 5 filmin yönetmenliğini, 3 filmin yazarlığını yapan Katsu, 100’ün üzerinde filmde rol almıştır. 21 Haziran 1997’de 65 yaşında vefat eden Katsu, 1972 yılında Kaoyaku, İnochi bo ni furo, Shin zato ichi: Yabure! Toji-ken, Kitsune bo kureta akanbo filmleriyle Mainichi Film Ödüllerinde ‘’En İyi Erkek Oyuncu Ödülünü’’,  1998’de Japon Akademi Ödüllerinde ‘’ Japon sinemasındaki kariyeri adına ‘’Özel Ödülü’’ layık görülmüştür.

*Bu yazı Japon Sinema E-Dergisinin 9. Sayısında yayınlanmıştır. Dergideki diğer yazıları okumak için tıklayınız.



20 Mart 1991 ‘de Yomra ‘da doğdu. 2010’da Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım bölümünden Haziran 2014’de mezun olduktan sonra Marmara Üniversitesi Sinema bölümünde Yüksek Lisans yapmıştır. Çalışmaları: Afrika ve Osmanlı Belgeseli projesinde yapımcı asistanlığı, Marmara Medya Merkezi Tasarım Birimi Öğrenci Koordinatörlüğü, İGİAD Gençlik Kurulu Koordinatörlüğü, Avrupa Rüyası Projesi sanat yönetmenliği yapmıştır.