Haiku Şiir Sanatı

haiku 1

Hakiu, Japonya’da 16.yy dan beri kullanılan bir şiir türü olup söylenecek olanı imgelerle iletmeyi amaçlamaktadır. Her haikunun bir cevap haikusu vardır. Bu açıdan simgesel mesajdır her haiku. Bu şiirlerde doğayı, renkleri, mevsimleri, sürprizleri ve çelişkileri bulmak mümkün. Genellikle üç dize olan bu şiirler, 17 heceden oluşan bir ölçüye sahiptirler. Bu şiirler genellikle bir anın duygusunu yansıtma ve anlama açısından önemli rol üstlenmektedirler.

En önemli Haiku şairleri arasında Matsuo Bashō (1644-1694), Yosa Buson (1716-1783), Kobayashi Issa (1763-1827) ve Masaoka Shiki (1867-1902) gösterilebilir. Bashō öğrencileriyle Haikai şiirini yenilemiş ve ona ciddi bir edebiyat saygınlığı kazandırmıştır. Shiki modern Haiku’nun kurucusu sayılır. Aynı zamanda Haiku kavramının yerleşmesini sağlayan da o olmuştur.

Haiku bir şiir biçimi değil, bir algılama biçimi de değil, bir görme biçimidir. O, bir “an”ı, sıradan olaylar içinde bir “an”ı yakalayıp onun iç doğasına daha sonradan ve bir başkasıyla birlikte nüfuz ederek o “an”ı kalıcı bir “anı” olarak paylaşmayı hedefler. Deyim yerindeyse, “bak orada, şu anda ne oldu; ben gördüm/duydum/ dokundum/tattım/kokladım” der. Beş duyunun dışına çıkan, antropomorfizmin dolayımlarından geçen, yorumlama içeren, kendini anlatan bir tür değildir haiku. İmgeye bile çok az başvurulduğu görülür. Çünkü bu tür dolayımların başka biriyle paylaşımı azalttığı ve giderek engellediği düşünülür. “Göster, ama sakın söyleme!” Kural budur. Ve karşındaki de bu yalın anlatımdan esinlenerek o yalın anlatımı başka bir yalın anlatımla yeniden anlatabilme gücüne sahip olmalıdır.

Haiku örneklerine bakalım şimdi de:

Eski havuz ya
Kurbağa atlayıverir
Suyun sesi
Basho

Umut rüzgarına
Bindirmek,
Mızıkanın sesini.
Aizuu

Hazine işte,
Sakince geçirilen
Her gün.
Aina

Uzattığım elde
Hatırıma düşen,
Annemin yüzü.
Maoko



20 Mart 1991 ‘de Yomra ‘da doğdu. 2010’da Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım bölümünden Haziran 2014’de mezun olduktan sonra Marmara Üniversitesi Sinema bölümünde Yüksek Lisans yapmıştır. Çalışmaları: Afrika ve Osmanlı Belgeseli projesinde yapımcı asistanlığı, Marmara Medya Merkezi Tasarım Birimi Öğrenci Koordinatörlüğü, İGİAD Gençlik Kurulu Koordinatörlüğü, Avrupa Rüyası Projesi sanat yönetmenliği yapmıştır.


Translate »