Gitardan Koto Yapmak

 

Japon kültürü ile ilgilenen herkesin yolu mutlaka koto isimli Japon enstrümanı ile kesişmiştir. Bazıları daha da ileri giderek “keşke koto çalabilsem” der, biraz şanslı olanlar ise bu enstrümanı çalmayı öğrenirler.

Peki nasıl bir enstrümandır bu koto?

Aslında Batı müziğinde arp ve Orta Doğu’da yaygın olan kanun ve şantur ile benzer bir enstrümandır. Ağaç bir gövdenin üzerine teller gerilir ve her telli enstrümanda kanun olduğu üzere de telin boyutuna ve kalınlığına göre tellerden çeşitli sesler çıkar.

Resimde de görüldüğü gibi tellerin altında tahta parçalar var. Buna eşik diyoruz. Eşik teli iki parçaya böler ve telden çıkacak olan sesleri belirler. Kotonun akordu da bu eşik ile yapılır. Ayrıca Asya müziği makamlar üzerine kurulu olduğundan her makamın kendine göre bir akort biçimi vardır.

Şimdi madem koto dediğimiz şey telleri alıp uçlarını gövdenin iki tarafına sabitlediğimiz bir şey, buna benzer bir şey biz de yapabiliriz. Ama tabii sıfırdan yapmakla uğraşmak yerine gitarımızla pek tabii koto yapabiliriz. Sonuçta gitar dediğimiz alet de aynı prensipte değil mi? Aynısı olmayacak tabii ama eşe-dosta “Bah hele, ben gitardan koto yaptım görüyon mu? Satayım mı sana?” diye hava atmak, müzikte yeni yollar keşfetmek, içimizdki koto sevgisini biraz da olsun tatmin etmek için güzel bir yöntem bence.

Tabii Kaki King isimli üstadımız da gitarla yapılabilecek herşeyi yapmayı kafasına koyduğu için o da yapmış gitarından koto. Nasıl bir şey yaptığını görmek için Bowen Island isimli parçasını dinleyebilirsiniz. Hatta YouTube’da çok güzel canlı performanslarından birisi de var, onu da izleyebilirsiniz.

Kaki King, Bowen Island’ı çalarken

 

Doğrusunu söylemek gerekirse, ben de Kaki King’den kopya çektim ((: Ama ne yapayım çok yaratıcı değil mi?

Peki nasıl kotaracağız bu gitardan koto yapma meselesini?

Önce elimize çok kullanmadığımız bir akustik gitar (naylon veya çelik telli fark etmez) alıyoruz. Kullanmadığınız gitarı tavsiye etmemin sebebi olur da bir sakatlık çıkartırsanız bana gelip “Senin yüzünden milyorluk gitarım gitti!” dememeniz için. Ayrıca ben de genelde deney amaçlı kullandığım bir gitarımda gerçekleştiriyorum bu atraksiyonları.

Eğer “Kaki King’in çaldığını beğendim, o tınılarda notalar yakalamak istiyorum” diyorsanız önce gitarımızı EACEGA şeklinde (en üstteki tel (en kalın tel) E, en alttaki (en ince tel) A oluyor) akortlamamız gerekiyor. Sonra gitarımızın tam onaltıncı perde demirinin üstüne eşik takıyoruz. Bu eşik isterseniz bir gitar eşiği de olabilir, isterseniz tahta bir kaşık da. Örneğin ben genelde kalem kullanıyorum. Maksat tellerimizin tam o noktada iki parçaya ayrılması. Tabii bu sadece temel bir öneri. Farklı akortlar, farklı perdeler de deneyebilirsiniz. Örneğin gitarınızın 6 teline de farklı noktalardan eşik ayarlayabilirsiniz. Tamamen sizin müzik bilginize ve kulağınıza kalmış şeyler bunlar. Önemli olan gitar tellerimizin koto tellerinin dizilişini taklit etmesi.

Buradan da yapmış olduğum bir denemeyi izleyebilirsiniz:

琴ギター #ギター #琴 #koto #guitar

A post shared by Mesut Sarpkaya (@sarpkayamesut) on

Umarım faydalı ve işinize yarayacak bir yazı olmuştur.



Japon müzisyenler tarafından hayatı kaydırılan bir insan. Gitar otakusu. Müzik dinlemezse ölecek hastalığından müzdarip olduğundan zaman zaman müziksizlik krizlerine girer.


Translate »