Geleneksel Japon Güreşi: Sumo

sumo-28-shikiri

Japonların çok eskilerden beri süregelen geleneksel güreşine verilen isimdir. Kelime kökeni olarak “sumafu” sözcüğünden gelmektedir ve kendini savunmak anlamına gelir. Sumo tarih olarak daha eskilere kadar uzansa da bunun belli bir düzen içinde yapılması 1600-1868 yılları arasında sağlanmıştır.

Sumo ringine Dohyo deniliyor. Saha normal güreş minderini andırıyor. Dohyo ismini saha sınırlarını belirleyen pirinç kayışlarından alıyor. Ringin yerden yüksekliği 0,61 metre ve kenar uzunluğu ise 5,48 metre. Müsabakalar bu ringin üstünde yapılıyor ve ring sınırları 4,57 çapındaki bir dairenin içinde gerçekleşiyor. Ringin altı özel kumlu topraktan yapılır. Ringin üstünde salonun tavanından aşağı sarkan bir çatı var ve bu çatı Şinto Tapınaklarının çatısının aynısı olarak tasvir edilir.

Sumo güreşi iki rakibin ellerinin birbirine değmesi ile başlar.  Sumo’da amaç rakibini belirlenen sınırın dışına ittirmek bir nevi sınır dışı etmektir. Rakibini dışarı iterek çıkarmanın adı oshidashi’dir. Güç kullanarak veya havaya kaldırarak dışarı atmak ise yorikiri’dir. Sumo turnuvaları  15 gün sürer ve 15 gün sonunda en çok galibiyeti olan kişi turnuvayı kazanır. Sumo’daki en önemli rütbeler büyük şampiyon anlamına gelen ‘’yokozuna’’ ve şampiyon anlamına gelen ‘’ozeki’’dir. Karşılaşma öncesi sumocular sahaya tuz serperler. Bunu yapmalarının amacı hem kötü ruhlardan arınmak hem de sahayı kayganlaştırmaktır. Sumo güreşçileri genelde müsabaka başlamadan önce rakibinin gözlerine bakarak önce sol sonra sağ ayağını yere vurarak üstünlük sağlamaya, gözdağı vermeye çalışır. 15 gün süren turnuvalar boyunca her günün bitişini elinde geleneksel bir sopa bulunan yetenekli bir genç şarkı ve davullar eşliğinde  sopayı çevirmeye başlar, bu da günün bittiğini bize haber verir.

maxresdefault

Sumo güreşlerinde adil değerlendirme büyük önem taşıyor. Ring hakemine ‘’gyoji’’ deniliyor. Hakem 600 yıl öncesine, Kamakura Dönemine ait ‘’Samuray kimonosu’’ giyer. Başlarında olan şapkalar ise Şinto rahiplerinin şapkalarındandır. Hakem sahaya çıktığında özel bir ses tonu ile güreşçilerinin isimlerini söyler. Müsabaka gyojinin elindeki tahta yelpazenin çırpma sesi ile başlar. Hakemler normalde olduğu gibi maçı takip ederler ve güreş sırasında güreşçileri cesaretlendirecek sözler bağırır. Gyoji dışında maçı dört hakem daha takip eder. Yanlış karar verildiğinde maç tekrarlanması durumları yaşanabiliyor. Sumo güreşçilerinin isimleri Sumo’yu andıran şiirsel takma adlar kullanır. Bu isimler genelde memleketlerinden ya da onları eğiten ustalarından gelir.

Sumo güreşleri kısa sürdüğü için büyük konsantrasyon gerektiren bir spor. Güreşçiler maç öncesinde sevdiği şeyleri yaparak motive oluyorlar. Maç sırası ve maç başlamadan önce güreşçiler büyük bir stres altına girebiliyor diyebiliriz, çünkü Türkiye’ye gelen sumo güreşçilerinin verdiği röportajda güreşçilerden biri en ufak bir konsantrasyon bozukluğu verilen bütün emeklerin boşa gitmesi şeklinde bir yorum yapıyor.

sumo-wrestlers

Sumo güreşçilerinin yaş ortalaması normalin altında  kalıyor. Güreşçiler genelde 35 yaşında bırakıyorlar ve 60-65 yaşlarında ölüyorlar. Eğer 35 yaşından sonra düzenli spor yapıp dengeli bir şekilde beslenirseler normal bir yaşam sürebiliyorlar.

Sumo-tori yani sumo güreşçisi olmanız için boyunuzun 1.70’den uzun olması gerekiyormuş. Japonya’da boy uzunluğu genelde bunun altında olduğu için sumo okuluna kayıt olmak isteyen öğrenciler eğer boyları 1.70’den az bir farkla küçükse seçilmeleri için önceki gece kafalarını duvarlara vurarak oluşan şişlik sayesinde okula girebiliyorlarmış.

Teknoloji geliştikçe insanlar yeni eğlence arayışlarını çıkıyorlar ve durum sumo güreşi yapan robotlara kadar gelmiş durumda. Türkiye’de de buna benzer uygulamalar görmek mümkün.  2010 yılında Türkiye’de Japonya tarafından desteklenen bir lisede bu güreşi yapan robotlar yapılmaya başlanmış. Ülke genelindeki robot yarışmalarına sumo robot kategorisinden katılmaya başlamışlar.




Translate »