Frapan, Çarpıcı ve Biraz da Glam; Visuel Kei

Farklı bir J-müzik tarzıyla yeniden karşınızdayız. J-rock altında sınıflandırabileceğimiz visual kei müzik türü frapan oluşuyla dikkatleri üzerine çekiyor. 1980’lerde ortaya çıkan ve popülerleşen bu türü Türkçe’ye “görsel stil” olarak çevirebiliriz. Neden görsel stil diyecek olursanız, ilgilenenleri bilir Visual Kei tarz grup/şarkıcılar görüntüleriyle dikkat çeker. Değişik makyaj ve saç türleri, kostümvari kıyafet seçimi yapılan müzik kadar önemlidir. Bu tarzda yer alan pek çok müzisyen  “dişil” hatta “androgyn” görünmeyi tercih eder. Genel anlayış olarak Birleşik Krallık’ta doğan glam rock ile benzerlik gösterir.

“Visual Kei” kavramının X Japan’ın sloganı olan “PSYCHEDELIC VIOLENCE CRIME OF VISUAL SHOCK” (Görsel Şokun Hayal Gördüren Şiddet Suçu)dan kaynaklandığı söyleniyor. Terimin resmi olarak ilk kullanılması ise 1992 yılında Sheiichi Hoshiko’nun SHOXX magazindeki bir yazısıyla gerçekleşiyor. Terim öncesinde  “bijuaru shokku kei” (görsel şok stili) şeklinde kullanılıyordu. Bununla birlikte sıklıkla kullanılan başka bir terim ise “okeshou kei” (makyaj stili) idi.

X JAPAN, D’ERLANGER ve COLOR gibi gruplarla ortaya çıkan Visual Kei’nin genel olarak tarihçesi 1980’lerin ortalarına dayanıyor. Punk, glam rock ve gotik metal hareketinden ilham alarak yola çıkılan tarzda, ilk gruplar genellikle şok edici görsel vurgulanıyordu: ayrıntılı sahne performansları, egzantrik saç şekilleri, zımbalar, gösterişli kıyafetler…

Visual Kei’nin müzikal özellikleri ise 90’larda popüler gruplardan LUNA SEA tarafından tanımlanıyor. Yine 90larda sadece visual kei müziğe yer veren SHOXX dergisi yayına başlıyor.

1990’ların ortası ise grup patlaması olarak biliniyor. Bu dönemde Break Out ve Hot Wave gibi visual kei televizyon programları bir çok grubun popüler olmasında önemli rol oynadı. Bu dönemin etkili olan grupları arasında Dir en grey, L’Arc~En~Ciel, SHAZNA, PENICILLIN, Pierrot ve MALICE MIZER yer alıyor diyebiliriz.

2000lerin başında visual kei bir yeraltı kültürü olarak geri geldi. En popüler grupların dağıldığı veya markalaşmış görselleri ile müziklerinin yumuşatılması söz konusu oldu. Modern yeraltı türlerinden metalcore, hardcore punk ve alternatif rock türlerinin popülerleşmesi yeni gruplar üzerinde oldukça etkili oldu ve tür üzerinde büyük çeşitlilik yarattı. Yeni çıkan bir çok visual kei bandı geniş müzik türü seçeneklerinden faydalanarak(rock olmayan, dans müziği, hip-hop türleri de dahil) ve LUNA SEA’nin estetik ve müziğini uyarlayarak sahne almaya başladılar. Bu geniş müzik yelpazesinin çeşitliliğini kullanarak oluşturulan tür de  “kote-kei” (コテ系, “old school”) olarak etiketlendi.

Visual kei’nin bir başka türü olan Osare-kei de 2000’li yılların muhtemelen en çok öne çıkan türlerinden biriydi. Oldschool grupların aksine, Osare-kei bantları Harajaku moda tarzına benzer olarak görülen renkli ve süslü bir estetik yapıya sahipti. Müzikleri ise pop-rock, dans ve bazen de hip-hop tarzlara yakındır. Bu tarzda tanınmış bantlar ise AnCafe ve Ayabie’dir.

Buna karşılık the Gazette ve Nightmare gibi visual kei grupları Amerikan nu metal ve melodik metal gruplarından etkilenerek daha hafif müzik stili benimsediler. Görselleri de yine bu yönde gotik etkileri kaybetmeye başladı. Bu tarz bantlar genellikle “noe-visual kei” olarak adlandırılıyor.

2000lerin ortalarında visual kei anime fanları ve Japon kültürüne ilgi duyan insanlar tarafından uluslararası alanda ilgi kazandı. Birçok grup yurt dışı turnelerine ve albüm yayınlamaya başladı. İlk en fazla üne kavuşan gruplardan bir tanesi Dir en grey, sonrasında ise ve Moi dix Mois oldu.

2000lerden 2010’a kadar olan süreç visual kei için bir geçiş dönemi oldu. Birçok popüler ana grup istikrarını korurken bağımsız sahnede görülen şey ise ilginin azalması yönündeydi. Zy, FOOL’S MATE ve Neo genesis gibi visual kei dergileri askıya alınmıştı. Osare-kei ve neo-visual kei de kademeli olarak popülerliğini kaybetmeye başladı. Buna paralel olarak Golden Bomber hareketi ana akım olarak dikkat çekmeye başladı.

Günümüzde Visual Kei globalleşerek ve dünyaya açılarak rock, yeraltı pop ve metal toplulukları arasında popülerliğini devam ettiriyor. Çoğunluklu olarak Güneydoğu Asya ve Avrupa’da popüler olan akım başka yerlerde ortaya çıkan bir çok yeraltı bandları da etkilemeye devam ediyor.

Genel olarak Visual Kei tarzının özelliklerine bakacak olursak, spesifik bir müzik türünün olmadığını görüyoruz. Kendini  rock, pop, electronic music, neoklasik, industrial ve heavy metal ile sınırlandıran akım, birçok müzik tarzı ile ilişkili. Grupların genel olarak bir etki yaratmak için kendilerine müzikal bir atmosfer seçerek belli bir tarz çizdiğini görürüz. Örnek verecek olursak vampir hikayesi temalı grup Versailles, neoklasik metal müzik tarzlarını ilham aldıkları rokoko tarzı ile görselleştirerek stillerini oluşturmuşlardır. Yine Visual Kei grupları yüksek vokallere sahip. Visual Kei sanatçılarının müziklerinde olduğu gibi, tarz ve görsel stillerinde sınırları yoktur. diledikleri şekilde frapanlaşabilir; saç renklerini ve stillerini diledikleri şekilde kullanabilir (genellikle dik ve shaggy tarzdır bu) ve yine diledikleri kostümü, tasarımı giyebilirler.

Genel hatlarıyla özetlediğimiz Visual Kei, görüldüğü gibi her kesimden insana hitap etmiyor. Müzik tarzı olarak rock ve metal dinleyenlerin kendini daha yakın hissederek yöneldiği akımda bazen “görsel stil”in ayarsız dozu irrite edebiliyor. Her ne kadar durum böyle olsa da, farklı bir tarza ve ışığa sahip olan akım adından söz ettirir şekilde.



Farklı olan birçok şeyin peşinde... Sanat ve tasarım aşığı.. Soyut/somut her şeyde bir güzellik arayışı içinde olan, gerçeklikle hayal arasında araftaki kişilik...