Düşünceden Uyanışa Uzanan Yol: Ergo Proxy

373337-ergo-proxy

Manglobe imzası taşıyan bilim-kurgu ve postsiberpunk türünün özgün örneklerinden olan Ergo Proxy’nin senaryo yazarlığını Dai Sato yaparken yönetmenliğini Shuko Murase üstleniyor. Şubat 2006-Ağustos 2006 tarihleri arasında 23 bölüm olarak yayınlanan anime serisi, Yumiko Harao’nun seinen mangası Sentson Hitchazu Andateika’dan uyarlama. Serinin mangası, Sgogakukan’nın Aylık Sunday Gene-X dergisinde 2006 yılında yayınlamıştır. Serinin akılda kalan açılış ve kapanış müziklerinde Yoshihiro Ike, Monoral ve Radiohead imzası bulunuyor.

tumblr_mj5yu3EoPf1s6v4bjo1_1280

Gelecekte yaşanılan küresel felaket sonrası insanları korumak amacıyla Romdeau adından bir şehir inşa edilir. İnsanların ihtiyaçlarını gidermek ve onların güvenliklerini sağlamak amacıyla üretilen otorav adlı robotlar, günün birinde cogito adı verilen bir virüs sebebiyle insanlara tehdit oluşturmaya başlarlar. Yalnızca robotlara buluşan bu virüs robotların komutlarını karıştırarak onları saldırgan hale getirmektedir. Bu virüsü araştıran dedektif Re-L Mayer ve yardımcısı Iggy adındaki otorav virüsün bulaştığı bir otorav hakkında araştırma yaparken anormal bir yaratık ile karşılaşırlar ve Re-L Mayer onun saldırısına uğrar. Öte yandan Vincent Law adı verilen dış evrenden gelen çalışanın davranışları dedektifin dikkatini çekmiştir. Evine geldiğinde ise aynada bir yazı görür, yazıda ‘’Uyanış’’ yazmaktadır. Bunun üzerine şehrin arkasında yatan gerçekleri sorgulamaya başlar…

Ergo Proxy 4Ergo Proxy serisini özel kılan bir şey varsa o da bize alt metninde sunduğu zengin okumalardır. Daha ilk bölümünde popüler kültür-tüketim kültürüne gönderme yapan anime ‘’iyi vatandaş olmak için tüketmeyi öğütler vatandaşlarına’’ ve insanların tüketerek yaşayabildiği bir ortamda aralanmaya çalışılan sır perdesinin ucundan bakma fırsatı sunar seyirciye. Öte yandan serinin daha ilk bölümünde Vincent kahvaltıda harflerden oluşan mısır gevreği yerken süt dökerken harfler ‘’Awakening/Uyanış’’ olarak bir araya gelir. Serinin anahtar kelimesi daha ilk bölümde seyirciye duyurulur; ortada gizli bir iktidar, bunun varlığını sorgulamadan insanların çılgınca tüketim yaptığı bir düzen ve ortalıkta gezinen ne olduğu belirsiz Proxies adı verilen yaratıklar vardır. İktidardakilerin insanları parlak ve canlı renklere hükmeden tüketim çılgınlığı içinde uyuturken birileri uyanmaya başlamış ve olayların arkasındaki gerçekleri sorgulamaya başlamıştır. Üzerlerindeki suskunluk sarmalı (halkların iktidarın varlığı tarafından başka öğeler ile dikkati bir yöne çekilerek susturulması) kırılmaya başlamıştır, Re-L Mayer’de bunlardan biridir. Bu nedenle serinin anahtar kelimesi uyanıştır.

Ergo Proxy 3

Ergo Proxy, içerisinde barındırdığı uyanış temasını yararlandığı zengin kaynaklar ile desteklemiştir. Serinin her bölümü her unsuru tarihteki bir esere, bir olaya veya kişiye gönderme içermektedir. Daha serinin birinci bölümünde Michelangelo tarafından Giovan Battista Strozzi’nin Medici Tapınağı’ndaki Gece Heykeli için yapılan epigramına göndermede bulunur. Göndermeye cevap olarak daha açılış jeneriğinde ‘’Ne büyük şans kapanması kulaklarımın ve gözlerimin; bu yüzden fısıltıyla konuşun, huzurumu bozmayın benim’’ sözlerine yer verilir. Yine serinin anahtar olaylarından olan Cogito virüsünün adı, Descartes’in ‘’Cogito ergo sum / Düşünüyorum öyleyse varım’’ sözünden gelmektedir. Cogito virüsü koşulsuz itaat eden otoravların zihinlerini bulanıklaştıran bir virüstür. İtaatsiz sorgulamadan iktidar (yönetene itaat eden) insanlar düşünce adı verilen virüsle bu uyuşturulma durumundan kurtulabilir mesajını izleyiciye vermektedir.

Ergo Proxy 2

Seride dikkat çeken bir diğer önemli unsurda Naip Mayer’in odasında bulunan heykellerdir. Michelangelo’nun heykellerine anlamlar yükleyen anime serisinde Naip Mayer’in sağ tarafında Michelangelo’nun Gece ve Gündüz Heykelleri bulunmaktadır. Bunlardan Gündüz Heykeli Alman filozof Edmund Husserl’i, Gece Heykeli ise Fransız psikanalist Jacques Lacan’ı temsil etmektedir. Mayer’in solundaki heykeller ise Michelangelo’nun Alacakaranlık ve Şafak Heykelleri’dir. Alacakaranlık, Fransız felsefeci Jacques Derrida’yı, Şafak ise İrlanda kökenli filozof George Berkeley’i temsil etmektedir.

Ergo Proxy 1

Sanatın birçok alanına dokunan Ergo Proxy, sinema tarihinin en önemli sekanslarından Sergei Eisenstein’ın Potemkin Zırhlısı filmindeki merdiven sekansına göndermede bulunur. Serinin ikinci bölümünde bebek arabasının merdivenlerden düşme sahnesi ile sinema tarihinin efsane sahnesi de anılmış olur.

Seriyi izlemeyi düşünen okurlarımıza bu eserler hakkında ufak bilgiler edinmelerini tavsiye ederiz. Bu bilgiler ışığında Ergo Proxy serisini izlediğinizde aslında animenin bizlere ne anlatmak istediğini daha kolay anlayacağınızı düşünüyorum. İzlemeyi düşünen okuyucularımızla Ergo Proxy’nin fragmanını paylaşarak iyi seyirler diliyorum.

Anime Fragmanı:

Yazar: Gökhan Kuloğlu



20 Mart 1991 ‘de Yomra ‘da doğdu. 2010’da Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Halkla İlişkiler ve Tanıtım bölümünden Haziran 2014’de mezun olduktan sonra Marmara Üniversitesi Sinema bölümünde Yüksek Lisans yapmıştır. Çalışmaları: Afrika ve Osmanlı Belgeseli projesinde yapımcı asistanlığı, Marmara Medya Merkezi Tasarım Birimi Öğrenci Koordinatörlüğü, İGİAD Gençlik Kurulu Koordinatörlüğü, Avrupa Rüyası Projesi sanat yönetmenliği yapmıştır.


  • B

    Çok güzel, açıklayıcı, başarılı bir yazı olmuş, elinize sağlık. Anime çok güzel konusu itibariyle ama akışı sıkıcı buldum ben. Bir de Vincent karakteri çok bunaltıcıydı