Dev, Renkli, Tüylü: Mothra!

Japon kültüründe hayal gücünün sınırları yok. Batının belirli korku ve fantastik kalıpları nerede duracaklarını bilmesine rağmen, Uzak Doğu’da hiç de öyle değil.

Açıkçası bir Amerikan çizgi roman uyarlamasında dev, tüylü, renkli bir güve göreceğimi pek sanmıyorum. En azından benim okuduğum çalışmalarda bu tarz şeylere rast gelmedim. Ama Uzak Doğu’da böyle bir karakter, uzun yıllardır varlığını sürdürüyor; Mothra!

Mothra, aslında Japon sinemasının “Kaiju” anlayışının bir ürünü. Nasıl ki animeler alt başlıklarda incelenebiliyorsa, sinemada da bunu görmek mümkün.

Kaiju, güçlü, tehlikeli ve genellikle kalabalık şehirleri hedef alan canavarların işlendiği yapımlar olarak tanımlanıyor. En bilinen örneği şüphesiz Godzilla. Bunun dışında Ghidorah, Mechagodzilla, Rodan, Daimajin, Gappa dev yaratıklar içeren pek çok Kaiju yapımı var. Biz ise Mothra’yı inceleyeceğiz.

Bu renkli dev güve ile tanışmam 2000 ya da 2001 yılına rastlıyor. Bir televizyon kanalında birkaç gün ya da bir hafta arayla yayınlanan iki filmde, başka yaratıklara karşı mücadele eden dev bir kelebek olduğunu anımsıyordum. Hatta üzerine çocuklar biniyor ve o dev kelebek onları bir yere götürüyordu.

Uzun yıllar filmin ismini hatırlayamadım. Geçenlerde bir sinema sayfasına yazdığımda cevabımı aldım. Hatırladığım aksine kelebek değil güveydi ve ismi de İngilizce güve anlamına gelen moth kelimesinden türetilmiş olarak Mothra idi!

Fikir güzel olsa da renkli tüylerin başta biraz itici olduğunu söylemem gerekiyor.

Mothra fikri Shinichiro Nakamura, Takehiko Fukunaga ve Yoshie Hotta’nın Ocak 1961’de yayınlanan The Luminous Fairies and Mothra seride ortaya çıktı. Canavarın meydana geliş şekli ise İkinci Dünya Savaşı’nda gizemli olayların meydana geldiği bir Güney Pasifik adası olarak kurgulandı.

Sinemada ise Mothra, Ishiro Honda’nın yönetmenliğinde, 1961 yılında beyazperdede boy gösterdi. Filmde ilk önce telle hareket ettirilen bir kukla kullanıldı. Daha sonra ise yerini uzaktan kumandalı bacaklar aldı. Yapımcılığını Tomoyuki Tanaka’nın üstlendiği Mothra, ertesi yıl Amerika’da gösterildi. Japonya’daki 101 dakikalık film, ABD’de bir miktar kısaltılarak 90 dakikaya düşürülmüştü. Bu ilk filmin toplam hâsılatı IMDB verilerine göre yaklaşık 15 Milyon Dolar’ı buldu.

Mothra’yı diğer dev canavarlardan ayıran nokta, Godzilla gibi etrafı yakıp yıkması değil, dünyayı korumaya çalışması. Bu nedenle pek çok filmde Godzilla ile mücadelesine tanık oluruz.

Popülerliğini hiç kaybetmeyen Mothra’nın biri televizyon için olmak üzere on beş filmi çekildi. Bu da Mothra’ya, Godzilla’dan sonra en fazla filmi çevrilen ikinci Kaiju unvanını kazandırıyor.

1990 yılında Japonya’da gerçekleştirilen bir ankette Mothra’nın özellikle kadın izleyici arasında popüler olduğu belirlendi. Öte yandan “Tüm Zamanların En İyi 15 Canavarı” anketinde ise yedinci olan Mothra, son olarak 2004 yapımı Godzilla: Final Wars filminde görüldü.

Onlarca filmin yanı sıra pek çok video oyunu ve kitapta da yer alan Mothra’nın, popülerliğini koruyarak uzun yıllar daha Japon kültüründe önemli bir yer tutması olası.

Yazar: Mustafa Emre ÖZGEN

*Bu yazı Japon Sineması E-dergisinin 13.sayısında yayınlanmıştır. dergiyi okumak için tıklayınız.


Farklı olan birçok şeyin peşinde... Sanat ve tasarım aşığı.. Soyut/somut her şeyde bir güzellik arayışı içinde olan, gerçeklikle hayal arasında araftaki kişilik...